FLORON/KNBV Variadag 2009
Op zaterdag 12 december werd de jaarlijkse Variadag gehouden. Deze lezingendag van FLORON en de KNBV vond dit jaar opnieuw plaats in Naturalis in Leiden. Het was een goed bezochte en geanimeerde dag, waarop de ca 170 bezoekers tal van boeiende presentaties kregen voorgeschoteld. Hieronder een foto-impressie van de dag met (samenvattingen van) enkele van de voordrachten.
Bijzondere vondsten in 2009
René van Moorsel (Nationaal Herbarium Nederland, Universiteit Leiden)
Een samenvatting in Pdf is hier te bekijken. (1850kb)
Duinwespenorchis: standplaatsvariatie of soort in wording?
Marije Kuiper (IBED, Universiteit Amsterdam)
De zeldzame duinwespenorchis (Epipactis helleborine ssp. neerlandica) komt alleen voor langs de Noordzeekust van West-Europa, en in Nederland zijn slechts enkele tientallen populaties bekend. De duinwespenorchis is officieel een ondersoort van de algemenere brede wespenorchis (Epipactis helleborine ssp. helleborine), maar discussie over de taxonomische status is al enkele decennia gaande. Het afgelopen jaar is er onderzoek gedaan naar o.a. ecologie, voortplanting en morfologie van beide orchideeën om op basis hiervan te kunnen inschatten hoe sterk ze van elkaar geïsoleerd zijn. Is de duinwespenorchis een standplaatsvariatie van de brede wespenorchis, of misschien wel een nieuwe soort in wording?
Bijzondere planten in beeld – Flora-onderzoek door vrijwilligers
Wout van der Slikke – FLORON
Vrijwilligers leveren een belangrijke bijdrage aan onze kennis over het voorkomen van bedreigde planten in Nederland. Met het Bedreigde Soorten Project (BSP) van FLORON is de afgelopen jaren van tientallen soorten een actueel overzicht van hun verspreiding in ons land ontstaan. Van 20 soorten is die informatie recent gepubliceerd in het boekje Bedreigde planten in Nederland. Het onderzoek leverde veel nieuwe informatie over veranderingen in onze flora. Helaas moeten we constateren dat diverse bedreigde soorten de laatste jaren verder in aantal zijn afgenomen, ook in natuurgebieden. Gelukkig zijn er ook een paar zeldzame soorten die zich goed handhaven of zelfs weten uit te breiden.
In 2009 is FLORON van start gegaan met het Verspreidingsonderzoek. Dit project is in feite een verbreding van het BSP. In de periode tot en met 2012 worden oude vindplaatsen van ruim 150 soorten opnieuw bezocht om het verspreidingsbeeld te actualiseren. De soortselectie is vooral gebaseerd op de zeldzame Rode-Lijstsoorten en de te beschermen soorten volgens de Flora- en Faunawet. Vindplaatsen van de zeldzame soorten worden daarbij gericht onderzocht. De coördinatie hiervan verloopt via de FLORON-districtscoördinatoren en het landelijk Bureau van FLORON. Door toenemende mogelijkheden en gebruik van de internetportals telmee.nl en waarneming.nl kan een groter publiek bij de gegevensverzameling worden betrokken.
In 2009 heeft FLORON dat brede publiek ook op tal van andere manieren met bijzondere planten in contact gebracht. Daarvoor werden diverse producten en activiteiten rond orchideeën ontwikkeld vanuit het project Bijzondere planten beter in beeld (subsidie Regeling Draagvlak Natuur van het ministerie van LNV).
Het gevaar zit in een klein zaadje. Herkenning en risico’s van invasieve soorten in zaadmengsels.
Thijs Groenewegen (Nationaal Herbarium Nederland, Universiteit Leiden)
Exoten worden in toenemende mate geïntroduceerd in Nederland en voor de introductie van planten speelt de zaadhandel een belangrijke rol. Uit een studie in 2007, gedaan aan het Centrum voor Milieuwetenschappen Leiden, is gebleken dat in vogelvoer 34 uitheemse soorten in Nederland werden geïntroduceerd als verontreiniging in vogelvoer, waaronder de veelbesproken Ambrosia artemisiifolia. Om Nederland van schadelijke exoten te behoeden is het van belang om gericht preventief onderzoek te doen aan die soorten die voor Nederland grote kans hebben om schadelijke effecten te hebben, het zogenoemde risico. In deze studie aan het Nationaal Herbarium Nederland te Leiden, mede in opdracht van de Plantenziektenkundige Dienst, is van 90 exoten het risico onderzocht en in combinatie met het voorkomen van de soorten in Nederland resulteerde dit in een prioriteitslijst van soorten waarvan introductie voorkomen moet worden. De belangrijkste soorten hierbij zijn Oxalis stricta, Heracleum sosnowskyi, Paspalum distichum en Solanum carolinense.
Een tweede deel van het onderzoek was gericht op het maken van een middel om herkenning van de diasporen mogelijk te maken. Hiervoor zijn foto’s van 130 soorten gemaakt en zijn de diasporekenmerken verwerkt tot een digitale sleutel die als openbaar toegankelijk referentiepunt gebruikt kan worden. De eerste versie wordt waarschijnlijk begin 2010 gelanceerd.
Meer en grotere foto's (allen van Baudewijn Odé) zijn te zien in het menu Foto's