Het Drents plateau vormt de ecologische basis van het district. De hoger gelegen zandgronden van dit plateau worden doorsneden door verschillende beekdalen. Kenmerkend voor dit deel van Drenthe is het esdorpenlandschap met lommerrijke brinkdorpen op de beekdalranden en de zandruggen, zoals de Hondsrug. Van de uitgestrekte voedselarme heidevelden met hun ontelbare vennen en veentjes is veel verdwenen maar restanten als de Dwingelosche en Kraloër heide vormen wel het grootste aaneengesloten natte heidegebied in West-Europa. Uitgestrekte boswachterijen vindt men op de Hondsrug, in Midden-Drenthe, tussen Beilen en Dwingeloo en bij Diever/Appelscha. Verschillende beeksystemen voeren het water dat op de hogere delen van het plateau is geïnfiltreerd naar de randen af. Binnen het stroomgebied van de Drentse Aa zijn nog veel van de vaak zeer soortenrijke vegetaties te bewonderen. Zowel in het zuidwesten als in het noordwesten en noorden duikt het Drents plateau onder de veengronden van het Laagveendistrict. Aan de randen van het Drents plateau lagen ooit uitgestrekte hoogvenen, waarvan nu alleen nog het Bargerveen en het Fochterloërveen over zijn. In deze impressie van district Drenthe mogen enkele floristisch zeer bijzondere gebieden niet onvermeld blijven: het potkleigebied rond Roden, en de Havelterberg en omgeving.