Een bijdrage van Johan van Valkenburg (Plantenziektenkundige Dienst, Wageningen)

Tot voor kort leefde alom het idee dat als je in het veld een Waternavel met parapluvormig blad vindt het de inheemse Gewone waternavel (Hydrocotyle vulgaris) betreft. Een gewaardeerde moeras- en oeverplant. In de loop van 2007 is duidelijk geworden dat er in de aquarium- en vijverplantenhandel een zeer sterk gelijkende Noord Amerikaanse soort te koop wordt aangeboden. Het gaat hier om H. verticillata, een soort die al ingeburgerd is in Spanje. In watergangen in Amersfoort zijn in 2007 losdrijvende plakkaten van deze soort gevonden die te herleiden waren naar een tuinvijver. Een experiment bij de Plantenziektenkundige Dienst met importmateriaal van deze soort geeft aan dat de plant prima winterhard is.

Enige kenmerken ter onderscheid van de twee waternavelsoorten met cirkelrond, schildvormig, gekarteld tot ondiep veellobbig blad.

	H. vulgaris	H. verticillata
Hoofdnerven bladschijf	7 - 9	9 - 13
Relatieve lengte bloeiwijze	Meestal korter dan tot even lang als bladsteel naast liggend blad	Even lang als tot langer dan bladsteel naast liggend blad
Bloeiwijze	Onvertakt met één tot enkele kransen van bloemen	Onvertakt tot gevorkt, met meerdere kransen van bloemen

Hoewel de buitenlandse literatuur ons soms anders wil doen geloven zijn een aantal kenmerken minder betrouwbaar. Het gaat om bladkleur, bloemkleur, beharing en zaadvorm. Ook het formaat van de bloeiwijzen, bladen en planten is erg variabel en een weinig betrouwbaar kenmerk.

We verwelkomen meldingen van de Amerikaanse soort natuurlijk, liefst vergezeld van (snel en goed gedroogd) herbariummateriaal verzonden aan het Nationaal Herbarium in Leiden. Genetisch zijn de soorten namelijk gemakkelijk uit elkaar te houden.

Hieronder links H. vulgaris en rechts H. verticillata (veel nerven).


 foto's: J. van Valkenburg